අභිධර්මය බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනාවක් නොවේද?(අතිපූජනීය නාඋයනේ අරියධම්ම මහා නාහිමියන්ගෙන් පිළිතුරු)

Abhidarmaya

(අතිපූජනීය නාඋයනේ අරියධම්ම නාහිමිපාණන් වහන්සේ සමඟින් පූජනීය දරණාගම කුසලධම්ම නාහිමියන් පවත්වන ලද,’බෞද්ධයා’ රූපවාහිනී නාලිකාවේ විකාශය වූ ධර්ම සාකච්ඡාවකි)

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=x_CWFS-rca8

ප්‍රශ්නය :-
අද මේ පින්වතුන්ට… ධර්ම කරුණු සාකච්ඡා කරන්නට, දේශනා කරන්නට මේ ස්ථානයට වැඩම කොට වදාලේ, ශ්‍රී කල්‍යාණි යෝගාශ්‍රම සංස්ථාවෙ ප්‍රධාන අනුශාසක, ඒ වගේම කල්‍යාණි යෝගාශ්‍රමාධිපති, අග්ගමහා කම්මට්ඨානාචාර්ය, අති පූජනීය නාඋයනේ අරියධම්ම ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ…. අපි ඉතාම ගෞරවයෙන් අරියධම්ම මාහිමියන් වහන්සේ පිලිගනිමින් මේ වැඩසටහන ආරම්භ කරන්නට, අපේ ස්වාමීන් වහන්සේගෙන් දැනගන්නට කැමතියි ස්වාමින් වහන්ස…! මේ ප්‍රධාන වශයෙන් බුද්ධ ධර්මය, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනාව කී වැදෑරුම් වෙනවද කියන කාරණය…? අපි පළමුවෙන් අපේ ස්වාමින් වහන්සේගෙන් දැනගන්න කැමතියි…!

පිළිතුර :-
තෙරුවන් සරණයි….! බුද්ධ ධර්මය රස වශයෙන් එක් ආකාරයි… එකම විමුක්ති රසයයි. ධර්ම, විනය වශයෙන් දෙකට බෙදෙනවා. නැවත පිටක වශයෙන් තුනට බෙ දෙනවා… විනය, සූත්‍ර, අභිධර්ම. ඒ එක්කම නිකාය වශයෙන් පහට බෙදෙනවා. අංග වශයෙන් නවයකට බෙදෙනවා. ධර්මස්කන්ධ වශයෙන් අසූහාරදහසකට බෙදෙනවා. බොහෝ සෙයින් අට්ඨකථාවල මේ විග්‍රහය දක්වන අතර, සවිස්තරව පැහැදිලි කරනු ලබන්නේ… විනය, සූත්‍ර, අභිධර්ම කියන පිටකත්‍රය වශයෙනුයි. විනය පිටකය, සූත්‍රාන්ත පිටකය, අභිධර්ම පිටකය… පිටකත්‍රයේම අට්ඨකථාවල මුලටම මේ සූත්‍ර, විනය, අභිධර්මය කියන පිටකත්‍රය විස්තර කරනවා.

එය බොහෝ සෙයින් විනය පිටකයේත්, සූත්‍ර පිටකයේත් බොහෝ සූත්‍ර දේශනා වල සඳහන් වෙනවා. විනය පිටකයේ තියෙනවා ශික්ෂා පද.. දැන් අනාදරිය ශික්ෂා පද වැනි තැන්වල ත්‍රිපිටකය පිලිබඳවම කියවෙනවා. තවත් තැන්වල කියවෙනවා… සුත්‍ර පිටකයෙත් බොහෝ තැන්වල තියෙනවා… ගෝසිංග සාලවන සූත්‍රය, තවත් තැනක් තියෙනවා අංගුත්තර නිකායේ දසක නිපාතයේ එන නාථකර වර්ගයේ නාථකර ධර්ම සුත්‍රයෙ සඳහන් වෙනවා… එතන හැදින්වෙනවා… විනය, අභිවිනය, ධර්ම, අභිධර්ම කියන කොටස් වශයෙන් බෙදල පෙන්වනවා.

ඒ නිසා ප්‍රධාන වශයෙන් විනය පිටකය දේශනා කරල තියෙන්නේ… භික්ෂු, භික්ෂුණී, උභය පක්ෂයට සංවර ශීලය පිණිස…! විශේෂයෙන් කෝටියක් සංවර ශීලය කියල හඳුන්වනවා… පාරාජිකා පාලි, පාචිත්තිය පාලි, මහාවග්ග පාලි, චුල්ලවග්ග පාලි, පරිවාර පාලි, කියන ග්‍රන්ථ පහකින් විනය පිටකය සම්පිණ්ඩනය වෙනවා. ධර්මස්කන්ධ වශයෙන් 21000ක් හඳුන්වනවා. එය ශික්ෂා පද සංඛ්‍යා කරනව නම්,‍ ප්‍යෙයාල ක්‍රමයට නවදහස්එකසිය අසූකෝටි පනස් ලක්ෂ තිස්හයදාහක තරම් ශික්ෂාපද සම්පිණ්ඩනය වෙලා තියෙනවා විනය පිටකෙ. සුත්‍ර පිටකයෙ සඳහන් වෙනවා සුත්‍ර වශයෙන්… දීඝ නිකාය, මජ්ජිම නිකාය, අංගුත්තර නිකාය, සංයුක්ත නිකාය, ඊළඟට ඛුද්දක නිකාය… ග්‍රන්ථ එතන සඳහන් වෙනවා… ග්‍රන්ථ 19 ක්. ඒ කියන්නේ, දීඝ, මජ්ජිම, සංයුක්ත, අංගුත්තර හතරයි… ඊලඟට ඛුද්දක නිකායෙ ග්‍රන්ථ 15 යි ග්‍රන්ථ 19ක් හැඳින්වෙනවා.

අභිධර්ම පිටකය සඳහා තියෙනවා ග්‍රන්ථ හතක්. සප්තප්‍රකරණය කියල… ධම්මසංඝනී, විභංග, ධාතු කථා, පුග්ගල පඤ්ඤත්ති, කථාවත්තු, යමක, පට්ඨාන කියලා. මේ දේශනා සියල්ලම බුද්ධ දේශනා හැටියට හැඳින්වෙනවා. ඒක සඳහන් වෙනවා අනඳ මාහිමියන්ගේ ථේර ගාථාවේ…!

ද්වාසීති බුද්ධතෝ ගණ්හිං – ද්වේ සහස්සානි භික්ඛුතෝ
චතුරාසීති සහස්සානි – යේ මේ ධම්මා පවත්තිනෝ

බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන්ම ධර්මස්කන්ධ 82000 ක් අරන් තියෙනවා. රහතන් වහන්සේලාගෙන්… ශ්‍රාවකයන්ගෙන් 2000 ක් අරගෙන තියෙනවා. සියල්ල 84000 ක් වෙනවා. එතකොට මේ ධර්මස්කන්ධ වශයෙන් බෙදී ගිය ත්‍රිපිටක ධර්මය අතර, අපි බොහෝ සෙයින් සාකච්ඡා කරනු ලබන්නේ… විනය, සූත්‍ර, අභිධර්ම ගැනයි. ඒ ගැන බොහෝම ලස්සන විස්තර විග්‍රහ ඉදිරියෙ අපට සාකච්ඡා කරන්න පුලුවනි. ..!

ප්‍රශ්නය :-
එහෙමයි ස්වාමින් වහන්ස…! දැන් ස්වාමින් වහන්සේ ප්‍රකාශ කලා, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනාව… විනය, සූත්‍ර, අභිධර්ම වශයෙන් ආකාර තුනකින් අපේ පෙලදහමෙ සඳහන් වෙන බව. ස්වාමින් වහන්ස… මේ සමහර දෙනෙක් අද විවිධ මත පළකරනවා… මේ අභිධර්ම දේශනාව පිලිබඳව. විශේෂයෙන් ධර්මය පිලිබඳ එච්චර ගැඹුරු දැනුමක් නැති සමහර ධර්ම කථිකයන් වහන්සේලා පවා… මේ අභිධර්ම පිටකය පිලිබද සැකමුසු තැන්, ප්‍රතික්ෂේප කරන අවස්ථා එහෙම අප දැකලා තියෙනවා. මෙතනදි ස්වාමින් වහන්ස, ස්වාමින් වහන්සේ වගේ මුලු ත්‍රිපිටකය පිලිබදවම හසල දැනුමක් තිබෙන, ඒ වගේම මේ ත්‍රිපිටකය පිලිබද මනා පරිචයක් තියෙන මාහිමියන් වහන්සේ නමකගෙන් මෙය දැනගන්නට ලැබීම ගැන අපි බොහෝම සතුටු වෙනවා. ස්වාමීනි, මේ අභිධර්මය දේශනා කළේ බුදුරජාණන් වහන්සේමද..? කියන කාරණය… අපි මේ බොහෝ දෙනාගේ දැනගැනීම සඳහා… නායක ස්වාමින් වහන්සේගෙන් දැනගන්නට කැමතියි.

පිළිතුර :-
තෙරුවන් සරණයි…! ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලාට විෂය නොවන, සර්වඥයන් වහන්සේ නමක් විසින්ම දේශනා කළ හැකි දේශනාවකුයි… අභිධර්ම දේශනාව. විනය පිටකෙත් එහෙමමයි. සුත්‍රාන්ත පිටකෙ පමණක් සමහර දේශනා… ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා විසින් විග්‍රහ කරල තියෙනව… මධුපිණ්ඩික සුත්‍රය, සච්චවිභංග සූත්‍ර ආදියෙන් තේරුම්ගන්න පුලුවන්. විනය පිටක… ලොව පහළවන බුද්ධ ශාසන අතුරෙන් අවුරුදු 50,000 ටත් 100 ටත් අතර ආයුෂ ඇති කාලවල බුද්ධශාසනවල අනිවාර්යයෙන් විනය පිටකය පනවනවා. අපේ සර්වඥයන් වහන්සේද පනවා තියෙන විනය පිටකය ඒ ඈත බුදුවරයන් වහන්සේලා පැනවූ පිළිවෙළටමයි… කිසිම අකුරකවත් වෙනසක් නැහැ.

ඒ වගේමයි අභිධර්මය දේශනාව… සියලු බුදුවරයන් වහන්සේලාට තියෙනවා සමාන ධර්ම තිහක්… අසමාන ධර්ම 8ක් තියෙනවා. ඒ සමාන ධර්ම 30 අතරින් එකක් තමයි, ලොව්තුරා බුදුවීමෙන් 7වන වසරේදි දෙවියන් සහිත ලෝකයාට බුදු මහිමය පෙන්වනු පිණිස යමාමහ පෙළහර පාලා, තව්තිසා භවනට වැඩම කරවීම… තව්තිසා භවනට වැඩම කරවා, මාතෘ දිව්‍යාරාජයා ප්‍රමුඛව දසදහසක් සක්වලින් පැමිණෙන දෙවිඹබුන්ට මේ ගාම්භීර අභිධර්ම දේශනාව පැවැත්වීම… සියලු බුදුවරයන් වහන්සේලාට සමාන ධර්මතාවක්. ඒ සම්බන්ධව තේරුම් ඇතිකරගන්නට වටිනවා… අපේ බුදුරජාණන් වහන්සේ මේක අවබෝධ කරගන්න යෙදුනේ බෝධිමූලයේදී අරහත් මාර්ගඥානය සමගයි. මේක සම්මර්ශනය කරන්න ගියා… දවස් හතක්. බුදුවීමෙන් හතරවන රතනාඝර සතියේදී තමන් වහන්සේ අභිධර්මය සම්මර්ශනය කලා… දින හතක්. එහිදී තමන් වහන්සේගේ සර්වඥතා ඥානයට ඥාන ක්‍රීඩාව කරන්න තරම් සුදුසු තැන වූයේ අභිධර්ම පිටකයේ අවසාන ග්‍රන්ථය… අනන්ත නය සමන්වාගත සමන්තපට්ඨාන මහා ප්‍රකරණ ග්‍රන්ථය. සැබැවින්ම එදවස්හි ශ්‍රී දේහයෙන් විහිදෙන්න ගත්ත, ෂඩ් වර්ණ ඝන බුද්ධ රශ්මිය… අද දවසේ පවා අනන්ත සක්වල පැතිරෙමින් පවත්නා බව අර්ථකථාවේ හැඳින්වෙනවා. 

ඊළඟට… සර්වඥයන් වහන්සේට මේක දේශනා කරන්න කාලෙ ගතවෙනවා… දවස් අනූවක්. හේතුව… අභිධර්මය කියන්නේ, එකම සූත්‍රාන්ත දේශනාවක් හා සමාන ධර්මයක්. සුත්‍රාන්ත දේශනාවක් මාතෘකා කලොත් ඒක කොටසින් කොටස කියන්නෑ… පේලියටම දේශනා කරනු ලබනවා. ඒ වගේම අභිධර්ම දේශනාව අනුපිලිවෙලින් පේලියට දේශනා කලයුතු දේශනාවක්. සර්වඥයන් වහන්සේට මනුලොවදී මේ දේශනාව කරන්න දවස් අනූවක් ගතවන බැවින්, මනුෂ්‍යයින්ට ඒ විදිහට එක ඉරියව්වෙදි ධර්මශ්‍රවනය කිරීම අපහසුයි. එනිසා සියලුම බුදුවරයන් වහන්සේලා මේ දේශනය සදහා තෝරාගනු ලබන්නේ තව්තිසා භවන…!

කරුණු රාශියක් සම්බන්ධවයි… එකක් තමයි කලගුණ සැලකීම් වශයෙන්, මාතෘ දිව්‍ය රාජයාණන්ට මාර්ග ඵල අවබෝධ කරවාලීම. අනෙක් කාරණය තමයි… මේ ගාම්භීර ධර්මය සවිස්තරව ප්‍රකාශ කිරීම. දෙව්ලොවදී දේශනා කරනු ලබන්නේ අතිවිස්තාර ධර්ම දේශනාවයි. නමුත් ඔය දේශනාව තුන් මාසය ඇතුලත ස්ථාන තුනකම දේශනා කරනු ලැබෙනවා. ඒ සම්බන්ධව අර්ථකථාචාර්යන් වහන්සේලා පැහැදිලි කරල තියෙන්නේ මෙහෙමයි… අපේ සර්වඥයන් වහන්සේ 7වන වසරේදී යමාමහ පෙලහර පෑම සිද්ධකලේ සැවැත්නුවර ගන්ධබ්බ රුක්ඛමූලයේදී… විසිකෝටියක් දෙනාට නිවන් අවබෝධ කරවා වදාල. තව්තිසා භවනට වැඩමකල වෙලාවේදි සක්දෙව් රජතුමා තමන්ගේ පාණ්ඩුකම්බල සෛලාසන‍ය, බුද්ධාසනය හැටියට පැනෙව්වා. එතෙන්දි මාතෘදිව්‍ය රාජයා ප්‍රමුඛ දස දහසක් සක්වල දෙවියෝ, බ්‍රහ්මයෝ පැමිණියා බණ අසන්නට.

සැබැවින්ම සර්වඥයන් වහන්සේගෙ දේශනාව අති විස්තාර වන්නේ මෙහෙමයි… සාමාන්‍ය කෙනෙකු ‘බුද්ධෝ’ කියන වචනය එක වරක් කියන කොට, අනඳ මාහිමියන් වහන්සේට පුලුවනි අටවාරයක් ‘බුද්ධෝ’ කියන්න. අනද මාහිමියන් වහන්සේ එකවරක් ‘බුද්ධෝ’ කියන කොට, බුදුරජාණන් වහන්සේට පුලුවනි… 16 වාරයක් ‘බුද්ධෝ’ කියන්න. එතකොට සාමාන්‍ය කෙනෙකු එක වචනයක් කියන කාලය තුළ, බුදුරජාණන් වහන්සේට පුලුවනි වචන 128 ක් ප්‍රකාශ කරන්න. ඒ විදිහටයි සර්වඥයන් වහන්සේගේ ස්වර සම්පත්තිය පිහිටා තිබෙන්නේ. අනෙකුත් කෙනෙකුගේ ජවන් වීථි පහල වෙන්නෙ භවංග පරිවාසය දහස්ගණනාවක් ගිහිල්ලා. නමුත් සර්වඥයන් වහන්සේට… ජවන් වීථියකට අනතුරුව ඊළග ජවන් වීථිය ලැබෙන්නේ චිත්තක්ෂණ දෙකකින් අතර වෙලයි… ඒ තරම් සීඝ්‍රගාමීයි සර්වඥයන් වහන්සේගේ ආධ්‍යාත්මික සන්තානයේ චිත්ත පරම්පරාව. එවැනි සර්වඥයන් වහන්සේ විසින් මේක දේශනා කරන්න යනවා දවස් අනූවක්. ඒ අනූව තුලදී තමන් වහන්සේ මේ අති විස්තාර අභිධර්ම දේශනා කරන අතරට, සෑම දවසේම පිණ්ඩපාත වේලාව සළකල මනුලොවට වැඩම කරනවා. ඒ වැඩම කරන්නේ නිර්මිත බුදුරුවක් මවල… ‘මෙතෙක් දේශනාවල් පවත්වනු ලැබේවායි’ අධිෂ්ඨාන කරලයි. සියලු දෙවියන්ට ඒක තේරුම් ගන්න බැහැ. මහේශාක්‍ය සමහර දෙවිකෙනෙක්, බ්‍රහ්ම කෙනෙක් පමණක් තේරුම්ගන්නවා… මේ නිර්මිත බුදුරුවක් තමයි අද මේ මොහොතේ දහම් දෙසන්නේ කියලා…!

සර්වඥයන් වහන්සේ උතුරුකුරු දිවයිනට වැඩම කරල පිණ්ඩපාතෙ පිළිඅරගෙන අනවතත්ත විල ලඟට පැමිණ පැන් පහසුවෙලා ගන්ධමූලපබ්බහාරෙට වඩිනවා දන් වළදන්න… එතනට වඩිනවා සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේ. සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේට දවසක් පුරා දෙසූ දහම සම්පිණ්ඩනය කොට මාතෘකාව උගන්වනවා. සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේ ඒක රැගෙන ඇවිත්, යමා මහපෙළහර පෑම දවසෙ පැවිදි වූ කුලපුත්‍රයින් පන්සීයක් දෙනාට උගන්වනවා.. මධ්‍යම ප්‍රමාණයට. මෙයම… දෙව්ලොව අති විස්තාර දේශනාව, ඒ වගේම අනවතප්ත විල සමීපයේ ගන්ධමාධන පර්වත ආශ්‍රිතව අති සංෂේප දේශනාව, සැවැත්නුවර ජේතවනාරාමයේ ශිෂ්‍ය පිරිසට නාති විස්තාර නාති සංෂේප කියන මධ්‍යම දේශනාව. ඒ නිසා මේ දේශනයෙහි සම්භවය, ප්‍රභවය සිදුවූයේ බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන්. මේක සප්තප්‍රකරණයට සම්පිණ්ඩනය වන සේ උගැන්වුවේ සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේ විසින්. සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේ දෙවනි බුදුකෙනෙක් හා සමානයි… සර්වඥයන් වහන්සේගේ අදහස් හරියටම ඒ විදිහටම ප්‍රකාශ කරන්න පුලුවන් එකම රහතන් වහන්සේ සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේ… ධර්ම සේනාධිපති. එනිසා… මේ අභිධර්ම දේශනය කිසිදු ශ්‍රාවකයෙකුට විෂය නොවන සර්වඥයන් වහන්සේ කෙනෙකුගෙන්ම ලැබෙන දේශනාවක්. ඒ නිසා… මේ ගැන කිසිම සැකයක් උපදවන්න කාරණයක් ඇත්තෙ නැහැ. ත්‍රිපිටක ධර්මය ඇතුලත මේ අභිධර්මය ගැන බොහෝ සේ කාරණා සදහන් වෙනවා…. විශේෂයෙන්ම අට්ඨකථාවල මෙන්න මේ විග්‍රහය දක්වනවා… ඒකත් තෙරුම්ගන්න වටිනවා. 

දේසනා සාසන කථා – භේදං තේසු යථාරහං
සික්ඛා පහාන ගම්භීර – භාවංච පරිදීපයේ

පරියත්ති භේදං සම්පත්තිං – විපත්තිංචාපි යං යහිං
පාපුනාති යථා භික්ඛු – තම්පි සබ්බං විභාවයේ

මේ අර්ථකථා ගාථා දෙකක්. මෙහි සදහන් වෙනවා.. දේශනාව, ඒ වගේම… ශාසනය, කථාව, ඒ වගේම… ශික්ෂාව, ප්‍රහාන භේදය, ගාම්භීර භාවය, පරියාප්ති භේදය, ඒ වගේම… විපත්ති, සම්පත්ති කියන කරුණු නවයක්… මෙතන හැදින්වෙනවා.

විනය පිටකය… ආනා දේශනා, සූත්‍ර පිටකය… ව්‍යහාර දේශනා, අභිධර්ම පිටකය… පරමත්ථ දේශනා.

විනය පිටකය… යථාපරාද ශාසන, සූත්‍ර පිටකය… යථානුලෝම ශාසන, අභිධර්ම පිටකය… යථා ධම්ම ශාසන.

විනය පිටකය… සංවරාසංවර කථාව. සුත්‍ර පිටකය… දිට්ඨිවිනිවේඩ්න කථාව. අභිධර්ම පිටකය… නාමරූප පරිච්ඡේද කථාව.

ඒවගේම ශික්ඛා…, විනය පිටකයෙන්… අධිශීල ශික්ෂාව, ඒ වගේම සුත්‍ර පිටකයෙන්… අධි චිත්ත ශික්ෂාව, අභිධර්ම පිටකයෙන්… අධි ප්‍රඥා ශික්ෂාව.

විනය පිටකයෙන්… තදංගප්‍රහාන වශයෙන් කෙලෙසුන් යටපත් කිරීම. සුත්‍ර පිටකයෙන්… විෂ්කම්භන ප්‍රහානයෙන් කෙලෙසුන් යටපත් කිරීම. අභිධර්ම පිටකයෙන්… සමුච්ඡේද වශයෙන් කෙලෙසුන් ප්‍රහානය කිරීම.

අර්ථ ගම්භීර, ධර්ම ගම්භීර, ඒ වගේම ප්‍රතිවේද ගම්භීර, දේශනා ගම්භීර කියන හතරම පිටකත්‍රයටම සාධාරණයි.

පර්යාප්ති භේද වශයෙන්… අලගද්ද පරියාප්තිය, නිස්සරණ පරියාප්තිය, භාණ්ඩාගාරික පරියාප්තිය කියල කොටස් තුනකට බෙදනවා. යම්කිසි කෙනෙක් ලාභ සත්කාර කිර්ති ප්‍රශංසා පිණිස, වාදවිවාද පිණිස ධර්මය ඉගෙනගන්නව නම් ඒක අලගද්ද පරියාප්තිය… සර්පයෙකුගේ කඳ මැදින් හෝ වල්ගෙන් අල්ලාගැනීමෙන් වෙන විපත්තිය වගේ විපතට හේතු වෙනවා. සසර දුකින් මිදී ශාන්ත නිවන් සුව ලබනු පිණිස ධර්මය ඉගෙන ගැනීම නිස්සරණ පර්යාප්තියයි… ඒක සාධාරණයි. භාණ්ඩාගාරික පරියාප්තිය යනු රහතන් වහන්සේ නමක්, ධර්මය ආරක්ෂා වීම පිණිස ත්‍රිපිටකය ඉගෙන ගැනීමයි.

ඒ වගේම සම්පත්ති වශයෙන්… විනය පිටකය හැදෑරීමෙන්, විනය පිටකය අනුගමනය කිරීමෙන්… ත්‍රිවිද්‍යාව සහිත අරිහත්වය. සූත්‍ර පිටකය හැදෑරීමෙන්, සූත්‍ර පිටකය හරියට පිලිපැදීමෙන්… ෂට් අභිඥා සහිත අරිහත්වය. අභිධර්ම පිටකය හැදෑරීමෙන්, අභිධර්ම පිටකය අනුව පිලිපැදීමෙන්… ෂට් අභිඥා සහ චතුපටිසම්භිදා ඥාන සහිතව අරිහත්වය. 

ඊළඟට විපත්ති වශයෙන්.., විනය පිටකය වැරදි ලෙස පිලිගැනීමෙන්, වැරදි ලෙස දේශනා කිරීමෙන්, වැරදි ලෙස අනුගමනය කිරීමෙන්… දුස්සීල භාවයට පත්ව අපාගාමී වීම. සූත්‍ර පිටකය වැරදි ලෙස අනුගමනය කිරීමෙන්, වැරදි ලෙස දේශනා කිරීමෙන්, වැරදි ලෙස පිලිගැනීමෙන් විග්‍රහකිරීමෙන්… දෘෂ්ටිගතිකව අපාගාමී වීම. අභිධර්ම පිටකය වැරදි ලෙස පිලිපැදීමෙන්, වැරදි ලෙස අනුගමනය කිරීමෙන්, වැරදි ලෙස දේශනා කිරීමෙන්… උමතු බවට පත්වී අපාගාමී වීම.

මේ කියන කරුණු නවය අනුව ත්‍රිපිටක ධර්මය ගැන වැඩි විස්තරයක් හැඳින්වෙනවා.

ඒ නිසා බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින්ම දේශනා කරන ලද මෙම අභිධර්ම පිටකය, බුද්ධ දේශනාවක් නොවේය, ශ්‍රාවකයන් විසින් සංග්‍රහ කරන ලද්දක්ය… ආදී වශයෙන් විග්‍රහ කරන්න ගියොත්… ඒක ජින චක්‍රයට පහරදීමක් කියනවා… ඒ කියන්නේ සර්වඥතා ඥානයට පහරදීමක් කියනවා. අධර්මය ධර්මය කොට දැක්වීමේ භේදකර වස්තුවකට වැටෙනවා. ඒ වගේම මෙලොව වශයෙන් ඔහු බොහෝ දුකට පත්වෙලා අපාගාමී වීමට හේතු වෙනවා. ඒ නිසා සර්වඥයන් වහන්සේ විසින්ම දේශනා කරන ලද අභිධර්මය ඒ විදිහේම පිලිඅරගෙන එය අනුගමනය කිරීමෙන්, විපස්සනා ඥාන දියුණු කරගන්න ශක්තිය ලැබෙනවා. විශේෂයෙන් අභිධර්මයට අයිති දේ තමයි විපස්සනාවට ගැනෙන්නේ. එනිසා අභිධර්ම දේශනාව කිසිදු ශ්‍රාවක කෙනෙකු විසින්වත් වෙනත් කෙනෙක් විසින්වත් සංග්‍රහකරන ලද්දක් නොව, සකලක්ලේශයන්… සවාසනා සකලක්ලේශයන් ප්‍රහානය කළ සර්වඥතා ඥානය ඇති සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී මුඛයෙන්ම දේශනා කරන ලද අභිධර්ම දේශනාවක් බව… අපි දොහොත් මුදුනින් පිලිගන්නවා.

ප්‍රශ්නය :-
එහෙමයි, ස්වාමිනි…! ස්වාමීනි, දැන් මේ අභිධර්ම දේශනාව ඒ තරම් උතුම් විශිෂ්ට දේශනාවක් නිසා… මේ අභිධර්මය ඉගෙනගැනීමෙන් ඇති ප්‍රයෝජන මොනවාද…? කියලත් අපි ස්වාමීන් වහන්සේගෙන් දැනගන්න කැමතියි…!

පිළිතුර :-
තෙරුවන් සරණයි..! මේ සම්බන්ධව ගොඩාක් කරුණු තිනෙවා. අභිධර්මය ඉ‍ගෙන ගැනීමෙන් තියෙන ආනිසංස දැන් කෙටියෙන් මෙතන කියවුනා. අභිධර්මය හරියට ඉගෙන ගන්නව නම් ඔහු සැබෑ ප්‍රඥාවන්තයෙක් වෙනවා. අර්ථකථාවේ හැදින්වෙනවා… සැබෑම ධර්ම කථිකයෙක් කියලා. ඒ කියන්නේ… සූත්‍ර පිටකය පමණක් ඉගෙන ගෙන ධර්ම දේශනා කරන දේශකයන් වහන්සේ විසින්… ස්කන්ධ, ආයතන, ධාතු, ඉන්ද්‍රිය, පටිච්චසමුප්පාද, චතුරාර්ය සත්‍ය මේව විග්‍රහකරන්න ගියහම ඒව ආකූල ව්‍යාකූල වෙනවා. නමුත් අභිධර්ම දේශනය හරියට තේරුම්ගත්ත, අභිධර්මය තෙරුම්ගත්ත දේශකයන් වහන්සේ ධර්ම දේශනා කලත් නොකලත් උන්වහන්සේ සැබෑ ධර්ම කථිකයෙක් වෙනවා. මක්නිසාද, යම්කිසි කාරණයක් ප්‍රශ්නයක් ඉදිරිපත් වෙච්ච වෙලාවෙ කිසිම අවුලක් නැතුව ධර්ම කාරණා… ස්කන්ධ, ආයතන, ධාතු, ඉන්ද්‍රිය, සත්‍ය, පටිච්චසමුප්පාද ආදී මේ හැමදෙයක්ම නිරාකූලව පැහැදිලි කරන්න උන්වහන්සේ සමර්ථ වෙනවා.

දැන් මේ මෑතක අපට අහන්න ලැබුනා… ධර්ම දේශනාවකදි… අරූප ලෝකෙත් රූපයක් තියෙනවා කියලා… සම්පූර්ණයෙන්ම බුද්ධ වචනයට පටහැනි පිලිගැනීමක්. ඉතින් ඒ වාගේ ආකූල වෙන්නෙ… අභිධර්මය නොදන්නා කම නිසා. අසංඥ තලයේ සිතක් තියෙනව කියනව.. යම් කිසි අනුමාත්‍ර.. ඉතින් ඒ ඔක්කොම අභිධර්මය ගැන නොදන්නා කම නිසා කරන අවුලක්. නමුත් බුද්ධ ධර්මයේ හැටියට තේරුම්ගැනීමට නිෂ්පර්යාය දේශනාව අභිධර්මය බැවින්… අභිධර්මය හරියට තේරුම්ගෙන ඉන්නව නම්… ඔහුට ධර්මය ගැන කිසිදු සැකයක්, සංකාවක්, ගැටලුවක්, පැටලීමක් ඇතිවන්නෙම නෑ…!

අනෙක් කාරණය… අභිධර්මය කියන එක සවන් දීමෙන් පවා පුදුම ආනිසංස ලැබෙන බව අර්ථකථා වල හැදින්වෙනවා. ඉතා වැදගත් පණිවිඩයක් පසුගිය කාලෙ අපි සඳහන් කලා. බුද්ධ කාලයෙ… කියන්නෙ කාශ්‍යප බුද්ධ කාලයේ… වනගතව ආරණ්‍යක ඉන්න ස්වාමීන් වහන්සේලා කිහිපනමක් සැමදාම රාත්‍රියට අභිධර්ම සජ්ජායනා කරනවා. ඔතන ඉන්නවා වනාන්තරේ දාර පිඹුරෙක්… මේ දාර පිඹුරා මේකට හැමදාම සවන් දෙනවා. හැබැයි ඒ දාර පිඹුර පෙර ජාති ජාතිවල රහත් බෝධිය පිණිස පෙරුම්පුරාගෙන ආපු කෙනෙක් නිසයි ධර්මයට මෙච්චර නැමුනෙ… ඔහුගේ සිතේ මේ ධර්මය පුදුම විදිහට රැදුනා. ඔහුට ධර්මය ගැන අවබෝධය නැහැ… නමුත් මේ ධර්ම කාරණා වචන ඔහුගේ සිතේ ඇඳුනා. ඔහු ඒ කුසල බලයෙන්ම දිව්‍ය ලෝක හයේම බුද්ධාන්තරයක් දෙව් සැප වින්දා.

නැවත අපේ බුදු සසුනෙ ධර්මාශෝක සමයේදි මනුලොව පහලවුනා පාටලීපුත්‍ර නගරයේ.. ඔහුගේ නම ජනසාන. ඒ කාලයේදි බින්දුසාර රජ්ජුරුවො තමයි… ධර්මාශෝක රජ්ජුරුවන්ගෙ පියා. ධර්මාශෝක රජ්ජුරුවන්ගෙ මව්තුමියගේ කුසේ ධර්මාශෝක කුමාරයා පටිසන්ධි ගෙන සිටින කාලෙ, මව්තුමියට දොල දුකක් ඇතිවුනා කියනවා… ඉරයි හඳයි පාගාගෙන, තරුකැට තියෙන අහස් එළියට වෙලා, ගැඩවිල් පණුවන් කන්න. ඉතින් නොයෙක් පඩිවරු බ්‍රාහ්මණවරු කැඳවලා… මේ දොලදුක විසඳන්න නියම කලා. කිසිකෙනෙකුට තේරුම්ගන්න බැරිවුනා. මේ ජනසාන කැඳෙව්වා. ජනසානට පුලුවන් වුනා… ඔහු සැබවින්ම ඊට සුදුසු මණ්ඩප්පයක් ඇති කළා. විශාල ගෝල දෙකක් ඇතිකලා… ඉරයි හඳයි වෙනුවට. ඒ ලඟ මැද්දෙ ආසනයක් පැනෙව්වා… හොද සනීප ආසනයක්. උඩින් වියන් බැදලා තරු කැට දිලිසෙන ආකාරයට දිලිසෙන දේවල් එල්ලලා හැන්දෑවෙ ඉර බැස යන වෙලාවෙ, දේවීන් වහන්සේ සිවිකාවකින් වඩම්මගෙන ඇවිල්ලා පිරිසක් මැද්දෙ එතුමිය වාඩි කෙරෙව්වා අර ආසනේ. මෙන්න ඉර… මෙන්න හඳ… පාගන්න. මෙන්න අහස් එලිය… මෙන්න තරු එලිය… මෙන්න ගැඩවිල් පනුවන්… කියල යමක් කන්න දුන්නා. මොනවද මේ ගැඩවිල් පණුවන් හැටියට හැදුවෙ…? අද කාලේ ලංකාවෙත් හදනවා උදුපිටි වලින් මේ රවුම් රවුම් හදන මුරුක්කු වාගේ ජාතියක් ඒකට කියනව පැණි වළලු කියල. පැණි වළලු.. ගැටවිල් පනුවා කියල දුන්නා. ඉතින් එතුමියගේ දොලදුක සංසිදුනා…!

ජනසාන අනාගත වාක්‍ය කිව්වා… මේ දේවියගේ කුසේ ඉන්න දරුවා මුලු ජම්බුද්වීපයට අග රජ වෙනවා… ද්වීප චක්‍රවර්තී වෙනවා… අහසෙත් පොලාවෙත් මහ මුහුදෙත් මොහුගේ අණසක පවතිනවා. ඒ වගේම දෙවියොත්, යක්ෂයොත්, වලස්සුත්, පක්ෂීනුත් මේ රජතුමාට සේවය කරන්න පෙළඹෙනවා… ඔය අනාගත වාක්‍ය කියල තිබුනා. පසුකාලෙක ඒ සියල්ල සිද්ධවුනා. ඉතින් මව්පියන්ගෙන් මේ ධර්මාශෝක රජතුමාට ඒ සියල්ල දැනගන්න ලැබිල… මේ ජනසාන සෙව්ව ඔහුට සංග්‍රහ කරන්න. ඔහු ඈත පලාතක ආජීවක පැවිද්දෙන් පැවිදි වෙලා හිටියා. පස්සෙ රජ පුරුෂයො යවල සිවිකාවකින් වඩම්මගෙන ආවා. එනකොට මහාවත්තනී කියන ආරණ්‍ය මැද්දෙන් එන්න තියෙනව. එතෙන්දි මේ ජනසානට ඕන වුනා මේ ආරණ්‍ය බලන්න. ආරණ්‍යට බැහැල ගියා… සිවිකාවෙන් බැහැල. ඇතුල්වෙනකොටම තිබුනෙ මහ අස්සගුත්ත මහරහතන් වහන්සේ වැඩ ඉන්න ආවාසෙ. වටේටම සතුන් ඉන්නව… බොහෝම ලස්සන සතුන්… අලි, ඇතුන්, සිංහ, ව්‍යාඝ්‍ර, මුවන්, ගෝනුන්, හාවන්, මීමුන්නන්… නොයෙක් සතුන් ඉන්නව… සෙල්ලං කරනවා. කිසිම සතෙකුට හිංසාවක් නෑ. පස්සෙ මේ ජනසාන ඇහුවා ස්වාමීන් වහන්සේගෙන්… ස්වාමීනි…! මේ මොන මොන සත්තුද.. මං අදුරන්නෙත් නෑ..?

ඉතින් මේ රහතන් වහන්සේ මොහුගෙ අතීතය බැලුවහම.. අර දාර පිඹුර කාලෙ අහපු අභිධර්ම පද සිහිපත් කරන්න හිතුනා. කියා හිටියා… ඇවැත්නි…! ඕව තමයි පංචස්කන්ධ… ඔය දොලොස් ආයතන, ඔය අටලොස් දාතු, ඔය පටිච්චසමුප්පාද ධර්ම කියන කොට… ඔහුට අතීත සංඥා මතුවුනා සිහිවුනා. ඒ වෙලාවෙ පහත්වෙලා කිව්වා අනේ ස්වාමිනී මට දැන් වැටහුනා.. මං යන පාර වැරදියි… මං මහණ කරගන්න.. මට භාවනාවක් දෙන්න…! ඒ වෙලාවෙ මහණ කලා… භාවනාවක් දුන්නා… ගහක් මුලට ගියා. එකම ආසනයේදී සව්කෙලෙස් නසා අරිහත්වයට පත්වුනා… ආශ්චර්යයි නේද..? දහම් පදයට අභිධර්ම දහම් පදයට සවන් දුන්නෙ… තිරිසන් සතෙක් වෙලා. නමුත් ඒ හේතුවෙන් ඔහු දිව්‍ය ලෝකයේ බුද්ධාන්තරයෙක් සම්පත් වින්දා… මනුලොව ඇවිල්ලා බොහොම උගත් බහුසෘත දෛවඥයෙක් වුනා… අන්තිමේදී බණ පදයකට සවන් දීල… එකම ආසනේදී අර්හත්වය සාක්ෂාත් කරන්න තරම් ඔහු ඥාන සම්පන්න කෙනෙක් වුනා. එනිසා අභිධර්මය ඉගෙන ගන්නා තැනැත්තා සැබෑම ප්‍රඥාවන්තයෙක් වෙනවා… ගාම්භීර ඥාන සම්පන්න කෙනෙක් වෙනවා. ඒ නිසා අභිධර්ම දේශනාව විපස්සනාවට අතිශයින්ම පාදක වෙනවා… අවශ්‍යම වෙනවා. අභිධර්මය උගෙන ගන්නා අය භවයක් පාසා මහා ප්‍රඥාවන්තයන් බවට පත්වෙනවා.

සාකච්ඡා අවසානය :-
එහෙයි.. ස්වාමීන් වහන්ස…! ඒකෙන් අපිට දැනගන්න ලැබුනා මේ අභිධර්ම දේශනාවෙ තියෙන උතුම් කම… ඒවගේම එය ඉගෙනීමෙන් අපට මෙලොව වශයෙනුත් සාංසාරික වශයෙනුත් මොනතරම් ප්‍රයෝජන සැලසෙනවද කියන බව. ඉතින් ඒ නිසා… අපේ සැදැහැති බෞද්ධයන්ට… මේ විවිධ මිත්‍යා මත වලට යටත් නොවී, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මේ උතුම් ධර්මය… මේ විනය, සුත්‍ර, අභිධර්මය කියන ත්‍රිපිටක ධර්මයෙන්… මේ අභිධර්ම දේශනාව පිළිබඳව තියෙන සැක සාංකා දුරුකරගෙන… ඒ ධර්මය හොඳින් ඉගෙන ගෙන ජීවිතය සාර්ථක කරගන්න‍ට… අපේ අතිපූජනීය නාඋයනේ අරියධම්ම ස්වාමීන්ද්‍රයාණන් වහන්සේගේ මේ දේශනාව මහෝපකාරී වෙනවා ඇති.

උන්වහන්සේ… මේ රටේ අද වැඩසිටින අග්‍රගණ්‍ය ධර්ම දේශකයාණන් වහන්සේ නමක් වගේම… ධර්මධර විනයධර මහා ස්වාමීන් වහන්සේ නමක් හැටියට… උන්වහන්සේ මේ දේශනා කල මේ උතුම් දේශනාවන්ට අපි නැවත නැවතත් උන්වහන්සේට පින් දෙනවා…! තව තවත් මෙබදු ලෝක සාසනික සේවාවන් සිද්ධකරන්නට… අපේ මාහිමියන් වහන්සේට තුනුරුවන් සරණින්… නිදුක් නිරෝගී සම්පත්තිය ශත වර්ෂාධික කාලයක් දීර්ඝායු ශ්‍රී සම්පත් සැලසේවා…! උන්වහන්සේ ප්‍රාර්ථනීය බෝධියකින් මතු අනාගතයේ තුන් ලොවට පිහිට වන්නට ලොව්තුරා බුද්ධ රාජ්‍යය පිණිසම මේ පින් ඒකාන්තයෙන් හේතු වාසනා වේවා…! කියල අපි ගෞරවයෙන් ප්‍රාර්ථනා කරනවා..!

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s